Kutilkgefrituurde gevulde bulgurballetjes zoals in Duhok
Een Koerdische klassieker uit Behdinan (Duhok) in Noord-Irak: Kutilk zijn het beroemdste handwerk van de Koerdische keuken, spoelvormige balletjes met een dun omhulsel van bulgur en een pittige vulling van lamsgehakt, uien en noten, die in Duhok en Zakho voor gasten en feesten samen aan de keukentafel worden gevormd. In het Turks heten ze İçli köfte, in Irak in het Arabisch Kubba en in Sulaimaniyya Kubbe. Vers gefrituurd is het omhulsel diep goudbruin en knapperig, en vanbinnen wacht een sappige vulling die naar baharat en geroosterde noten geurt.
135
minuten
20
porties
15
Ingrediënten

Bereiding
Doe de bulgur in een grote kom, giet het hete water erover, roer één keer om en laat de bulgur afgedekt wellen tot hij het water helemaal heeft opgenomen.
Pel intussen voor de vulling de uien en snipper ze fijn. Verhit de olie in een koekenpan en smoor de uien op middelhoog vuur zacht en lichtgoudbruin.
Voeg het gehakt toe en bak het op hoog vuur rul; verdeel grotere stukken daarbij met de spatel, tot er niets roze meer te zien is en het vocht verdampt is. Roer 1 tl zout, de peper, de baharat en de noten erdoor en bak ze kort mee tot de noten geuren.
Hak de peterselie fijn en meng hem door de vulling. Spreid de vulling plat uit op een bord en laat haar helemaal afkoelen, want warme vulling maakt het dunne omhulsel week.
Voeg het griesmeel, 1 tl zout, de komijn en de pul biber toe aan de gewelde bulgur en zet er een schaal koud water naast. Kneed met natte handen ongeveer 10 minuten krachtig: druk het deeg met de muis van je hand tegen de bodem van de kom, vouw het dubbel, druk het weer plat en maak je handen daarbij steeds opnieuw nat, tot het glad en soepel is. Test: druk een klein balletje plat; scheurt de rand in, kneed er dan 1 el water door; plakt het deeg aan je natte handen, dan 1 el griesmeel.
Verdeel het deeg in 20 gelijke stukken van ongeveer 45 g en rol elk stuk met natte handen tot een gladde bal zo groot als een pingpongbal. Bewaar de ballen onder een vochtige theedoek, zodat ze niet uitdrogen, en leg een bakplaat met bakpapier klaar.
Omhulsel vormen: leg een bal in je linkerhandpalm en boor met de natte wijsvinger van je rechterhand in het midden een diep gat, tot vlak boven de bodem (linkshandigen andersom). Laat je vinger in het gat, draai de bal met je linkerhand langzaam om je vinger en druk de wand daarbij met je linkerduim van buitenaf zachtjes tegen je vinger. Bij elke draai wordt de wand dunner en het omhulsel langer, tot het eruitziet als een puntzakje dat bovenaan open is, ongeveer 7 cm lang en overal maar 3 tot 4 mm dik.
Vullen: strijk scheurtjes in het omhulsel meteen dicht met een natte vinger. Doe er dan 1 volle el vulling (ongeveer 25 g) in en duw die met je vinger losjes naar beneden, zonder de wand op te rekken; laat bovenaan ongeveer 1 cm rand vrij.
Dichtmaken: vouw de rand met natte vingertoppen rondom naar binnen en druk hem dicht tot de opening helemaal gesloten is; pluk overtollig deeg eraf. Rol het balletje tussen je natte handpalmen heen en weer en trek daarbij beide uiteinden met duim en wijsvinger uit tot punten, zodat er een spoelvorm van ongeveer 8 cm met twee punten ontstaat. Strijk het oppervlak glad, leg de Kutilk op de bakplaat en vorm alle overige ballen op dezelfde manier.
Vul voor het frituren een hoge, zware pan met een inhoud van minstens 5 l hooguit voor een derde met olie en verhit de olie tot 175 °C, gemeten met een keukenthermometer. Leg een passend deksel klaar, houd kinderen uit de buurt van het fornuis en doe nooit water in de hete olie; dep de Kutilk daarom vooraf droog met keukenpapier, want natte plekken spatten.
Laat telkens 5 Kutilk met een schuimspaan voorzichtig in de olie glijden en frituur ze, af en toe kerend, tot ze diep goudbruin en knapperig zijn; laat de olie tussen de porties door weer op 175 °C komen.
Laat de Kutilk uitlekken op keukenpapier. Snijd er een open: de vulling is helemaal gaar, zonder roze plekje, en in het midden minstens 70 °C heet; frituur de rest anders 1 à 2 minuten langer. Serveer ze heet.
Tip: Vries rauw gevormde Kutilk naast elkaar op de bakplaat in en bewaar ze daarna in zakjes tot 3 maanden; doe ze bevroren, zonder te ontdooien, in de olie van 175 °C en frituur ze ongeveer 2 minuten langer, tot de vulling 70 °C heeft. Lekker met partjes citroen, een salade van tomaat, komkommer en peterselie en Mast û xiyar — komkommeryoghurt met munt. Wie niet wil frituren, gaart de balletjes in zachtjes kokend gezouten water, zoals bij Kutilka kelandî — gekookte gevulde bulgurballetjes zoals in Diyarbakır.
Redactie: Peter Hölzer, chef-kok en meesterslager
Vergelijkbare recepten

Culinse · 125 min
Kitel — bulgurballetjes met granaatappel zoals in Siirt

Culinse · 100 min
Biryanî op Duhokse wijze — kruidenrijst met kip, amandelen, rozijnen en doperwten

Culinse · 145 min
Îprax — druivenbladeren met rijst en gehakt, zurig gestoofd

Culinse · 70 min
Irûq — gefrituurde koekjes van bulgur en vlees

Culinse · 110 min
Peqlawe — walnotenbaklava uit Sulaymaniyah

Culinse · 150 min
Îrok — gekookte bulgurballetjes in Mardin-stijl

Culinse · 185 min
Qelî bi qeysî — gekonfijt lamsvlees met rijst en abrikozensaus

Culinse · 75 min