Îrokgekookte bulgurballetjes in Mardin-stijl
Een Koerdische klassieker uit Diyarbakır en Mardin in Zuidoost-Turkije: Îrok zijn de gevulde bulgurballetjes van Mardin, kleiner en ronder dan in Diyarbakır, met een omhulsel van alleen bulgur dat door paprikapasta en Isot roodachtig kleurt. In Cizre heten ze Îrkû, in het Turks ırok of Mardin içli köftesi. In de vulling van lamsgehakt, ui en walnoten zorgen komijn en een lepel granaatappelsiroop voor een fijn zuurtje, en erbij komen koude knoflookyoghurt en hete Isot die in boter of margarine is rondgezwenkt.
150
minuten
24
porties
21
Ingrediënten

Bereiding
Overgiet de bulgur in een grote kom met het hete water, roer één keer om en laat hem afgedekt wellen tot hij al het water heeft opgenomen.
Pel intussen de ui, snipper hem heel fijn en smoor hem in de olie op middelhoog vuur zacht.
Voeg het gehakt toe en bak het op hoog vuur rul tot er niets roze meer te zien is en het vocht verdampt is. Roer 0,5 tl zout, de peper, 1 tl Isot, de komijn en de walnoten erdoor en bak alles kort mee.
Haal de pan van het vuur, roer de granaatappelsiroop erdoor en laat de vulling in een platte laag op een bord helemaal afkoelen.
Voeg de bloem, de paprikapasta, 1 tl Isot en 1 tl zout aan de bulgur toe, zet een kom koud water klaar en kneed alles met natte handen ongeveer 10 minuten krachtig tot het deeg glad, soepel en gelijkmatig roodachtig is. Omdat er geen griesmeel in zit, moet je lang kneden; scheurt een platgedrukt proefballetje aan de rand, kneed er dan 1 el water door, en plakt het deeg, dan 1 el bloem.
Verdeel het deeg in 24 stukken ter grootte van een walnoot, van ongeveer 28 g elk, rol ze met natte handen tot gladde balletjes en bewaar ze onder een vochtige theedoek.
Vormen: leg een balletje in je handpalm, boor er met je natte wijsvinger een diep kuiltje in en draai het balletje om je vinger terwijl je met je duim de wand tot ongeveer 3 mm dun drukt, tot er een klein, diep kommetje ontstaat. Schep er 1 volle tl vulling in, schuif de rand met natte vingers erover samen en sluit hem stevig. Rol het balletje tussen je handpalmen tot een gladde bol van ongeveer 4 cm, helemaal zonder punten, en vorm alle overige op dezelfde manier.
Pel voor de knoflookyoghurt de knoflook, plet hem fijn en roer hem met de yoghurt en het zout glad. Zet de yoghurt koud; hij wordt niet verwarmd, want warm schift hij snel en verliest hij zijn frisheid.
Breng het water om in te koken met het zout aan de kook en zet het vuur lager tot het nog maar zachtjes kookt. Laat er telkens 8 balletjes in glijden, maak ze na een minuut los van de bodem en wacht tot ze bovendrijven; laat ze vanaf dat moment nog 4 minuten garen.
Schep de balletjes met de schuimspaan eruit, laat ze uitlekken en houd ze warm; gaar de rest op dezelfde manier. Snijd een balletje open: de vulling is helemaal gaar, zonder roze plekjes, en minstens 70 °C heet; kook ze anders 1 tot 2 minuten langer.
Verhit de boter of margarine in een klein pannetje tot ze schuimt, strooi de Isot erin en zwenk het pannetje maar een paar seconden rond tot de boter of margarine donkerrood kleurt; Isot verbrandt snel.
Leg de hete balletjes in een platte schaal, schep de koude knoflookyoghurt ernaast en sprenkel de rode boter of margarine in slierten over de balletjes en de yoghurt.
Tip: In Mardin worden Îrok ook in olie gefrituurd; gekookt blijft het omhulsel zachter en is het gerecht lichter. Ongekookte, kant-en-klaar gevormde balletjes kun je naast elkaar op de bakplaat invriezen en tot 3 maanden bewaren; doe ze bevroren in het zachtjes kokende water en laat ze ongeveer 3 minuten langer garen. Gekookte balletjes blijven afgedekt een dag goed in de koelkast en worden in een beetje zachtjes kokend gezouten water weer heet, tot de vulling 70 °C is.
Redactie: Peter Hölzer, chef-kok en meesterslager
Vergelijkbare recepten

Culinse · 175 min
Tirşik uit Duhok — bulgurballetjes in zure bouillon met selderij en snijbiet

Culinse · 125 min
Kitel — bulgurballetjes met granaatappel zoals in Siirt

Culinse · 135 min
Lêvenî — yoghurtsoep met bulgurballetjes en munt

Culinse · 100 min
Biryanî op Duhokse wijze — kruidenrijst met kip, amandelen, rozijnen en doperwten

Culinse · 145 min
Îprax — druivenbladeren met rijst en gehakt, zurig gestoofd

Culinse · 75 min
Gêrmî nîsk — bulgur met linzen en gebakken uitjes

Culinse · 190 min
Keledoş — winterstoofpot met lam, peulvruchten, tarwe en Kurût op brood

Culinse · 135 min