Îprax — druivenbladeren met rijst en gehakt, zurig gestoofd

145 min · 4 porties · 17 Ingrediënten

Ingrediënten

  • 60 blaadjes ingelegde druivenbladeren (uit een pot)
  • 250 g rondkorrelige rijst (Baldo of Osmancık)
  • water om te wassen en te weken, naar behoefte
  • 1 stuk ui
  • 300 g lamsgehakt (of rundergehakt)
  • 2 el tomatenpuree
  • 1 el paprikapasta (Turks: Biber salçası; mild of pittig)
  • 1 el gedroogde munt
  • 1 tl zout
  • 0.5 tl zwarte peper (gemalen)
  • 2 el granaatappelsiroop (Turks: Nar ekşisi)
  • 3 el neutrale plantaardige olie
  • 1 stuk vastkokende aardappel
  • 600 ml heet water
  • 1 stuk citroen (sap)
  • 1 el tomatenpuree (voor het kookvocht)
  • 0.5 tl zout (voor het kookvocht)

Bereiding

  1. Haal de druivenbladeren uit de pot, vouw ze voorzichtig open en laat ze in een grote kom met koud water weken, zodat de pekel eruit trekt; ververs het water één keer.
  2. Was intussen de rijst in een kom met koud water en giet het troebele water af; herhaal dit tot het water bijna helder blijft en laat de rijst daarna in een zeef goed uitlekken. Pel de ui en snipper hem heel fijn.
  3. Kneed de rijst, ui, lamsgehakt, tomatenpuree, paprikapasta, munt, zout, peper, granaatappelsiroop en olie in een kom met je handen grondig tot een gelijkmatige, roodachtige vulling; de rijst blijft daarbij rauw en wordt pas in de pan gaar.
  4. Laat de druivenbladeren uitlekken en knip met een keukenschaar de steeltjes vlak bij de aanzet van het blad af. Leg ongeveer 10 gescheurde of te kleine bladeren apart; die komen later op de bodem van de pan en erbovenop.
  5. Leg een blad met de glanzende kant naar beneden en de steelaanzet naar je toe op een plank, zodat de nerven boven liggen. Leg een volle theelepel vulling als een klein worstje dwars over de steelaanzet, vouw het onderste stuk van het blad eroverheen en sla beide zijkanten naar binnen.
  6. Rol het blad van onder naar boven stevig maar niet te strak op tot een rolletje zo dik als een vinger en ongeveer 6 cm lang, want de rijst zwelt tijdens het garen op en zou een te strak gerold blad doen openbarsten. Leg het rolletje met de punt van het blad naar beneden neer en ga met de overige bladeren net zo te werk tot de vulling op is; je krijgt ongeveer 50 stuks.
  7. Schil de aardappel en snijd hem in plakken van 1 cm dik. Bedek daarmee de bodem van een brede pan met dikke bodem en vul de gaten op met een paar van de apart gelegde bladeren, zodat de rolletjes niet aanbakken.
  8. Leg de rolletjes met de naad naar beneden dicht tegen elkaar in cirkels van de rand naar het midden in de pan, de volgende laag dwars op de eerste; leg ze zo dicht dat ze elkaar op hun plaats houden. Dek ze af met de rest van de losse bladeren.
  9. Roer het hete water met het sap van de citroen, de tomatenpuree voor het kookvocht en het zout door elkaar en giet het voorzichtig langs de rand in de pan tot de rolletjes net onder staan. Leg een omgekeerd bord dat net in de pan past op de rolletjes en druk het licht aan, zodat ze tijdens het garen niet openrollen.
  10. Breng alles één keer aan de kook, leg dan het deksel op de pan en laat de rolletjes op laag vuur zachtjes koken tot de rijst zacht is en het kookvocht bijna is opgenomen.
  11. Til het deksel van je af op, want er ontsnapt hete stoom, en snijd een rolletje open: de rijst is zacht, het vlees is helemaal gaar zonder roze plekjes en de vulling is in het midden 70 °C. Laat anders met een scheutje heet water nog een paar minuten doorgaren.
  12. Zet het vuur uit en laat de rolletjes afgedekt rusten, zodat ze stevig worden en niet openvallen als je ze eruit haalt.
  13. Haal het bord en de bovenste bladeren eraf en til de rolletjes laag voor laag voorzichtig met een lepel op een grote schaal, leg de aardappelplakken erbij en besprenkel alles met wat kookvocht uit de pan.
  14. Tip: Lekker met een schaaltje yoghurt, bijvoorbeeld uit het recept Mast — zelfgemaakte yoghurt. In plaats van lamsgehakt kun je rundergehakt gebruiken, en zonder vlees maak je de rolletjes als Îprax bê goşt — druivenbladeren met rijst, tomaat en granaatappelsiroop. Laat restjes snel afkoelen, zet ze uiterlijk na twee uur in de koelkast en eet ze binnen een dag op; lauw of op kamertemperatuur smaken de rolletjes de volgende dag extra lekker.
Terug

KoerdischBerwarHoofdgerechtLactosevrijGlutenvrij

Îpraxdruivenbladeren met rijst en gehakt, zurig gestoofd

Een Koerdische klassieker uit Behdinan (Duhok) in Noord-Irak: rond Duhok groeien wijnstokken op de hellingen, en van hun bladeren worden kleine rolletjes zo dik als een vinger gedraaid, gevuld met rijst, lamsgehakt, munt en granaatappelsiroop, die dicht tegen elkaar in een zurig kookvocht van tomaat en citroen worden gestoofd. In het Sorani heten ze Yaprax, in het Turks yaprak sarması, en in Irak komen ze meestal op tafel als onderdeel van de dolma. De rolletjes worden mals en glanzend, smaken kruidig en fruitig-zuur, en zo'n 50 stuks zijn genoeg voor een feestmaal.

145

minuten

4

porties

17

Ingrediënten

Îprax — druivenbladeren met rijst en gehakt, zurig gestoofd – Recept en afbeelding gemaakt met AI, redactioneel gecontroleerd