KoerdischHoofdgerechtLactosevrijEiwitrijk
Kufteya Evdîgorgrote gehaktballen van fijngeklopt vlees op rijst
Een Koerdische klassieker uit Van en Hakkari in Oost-Turkije: Kufteya Evdîgor komt uit Doğubayazıt in de provincie Ağrı, niet ver van Van aan de voet van de Ararat, waar mager vlees op een steen met een houten hamer wordt geklopt tot het heel fijn is. In het Turks heten de ballen Abdigör köftesi, en volgens de overlevering werden ze bedacht voor een heerser van de stad die geen vet vlees verdroeg. De vuistgrote ballen zijn glad, licht van kleur en verrassend mals; ze garen zonder vet in zachtjes kokende bouillon, en in diezelfde bouillon wordt daarna de rijst gekookt waarop ze worden geserveerd.
115
minuten
4
porties
11
Ingrediënten

Bereiding
Ontdoe het vlees zorgvuldig van alle vet, pezen en vliezen, want die maken de ballen draderig en laten ze tijdens het garen scheuren. Snijd het in blokjes van 3 cm en laat het op een bord in het vriesvak aanvriezen tot de randen stevig worden; leg ook de onderdelen van de vleesmolen koud.
Pel intussen de ui, rasp hem aan de fijne kant van de rasp tot moes en druk hem in een zeef met een lepel krachtig uit; gooi het vocht weg.
Draai het vlees twee keer door de fijne schijf van de vleesmolen, tot het een gladde, fijne pasta is. Heb je geen vleesmolen, hak het vlees dan in kleine porties fijn in de hakmolen, met korte pulsen, zodat het niet warm wordt; wordt het mengsel zacht en smeuïg, zet het dan tussendoor 10 minuten in de koelkast.
Doe de vleespasta, de uienmoes, 1 tl zout en de peper in een koude kom. Kneed ongeveer 10 minuten met koud bevochtigde handen en til het mengsel daarbij steeds weer op en smijt het krachtig terug in de kom; dat vervangt het kloppen met de houten hamer. Werk het ijskoude water er lepel voor lepel door. Het mengsel is klaar als het glad en licht van kleur is, sterk plakt en draden trekt.
Verdeel het mengsel in 4 gelijke porties van ongeveer 230 g. Vorm elke portie met natte handen tot een bal en gooi die een paar keer krachtig van de ene hand in de andere, zodat de lucht ontsnapt; rol en strijk hem dan tussen je handpalmen glad tot een vuistgrote, helemaal gladde bal zonder barstjes.
Breng het water om in te koken met 1 tl zout in een hoge pan aan de kook en zet het vuur lager tot het nog maar heel zachtjes kookt. Leg de ballen er met een schuimspaan in, schep opkomend schuim eraf en laat de ballen met het deksel half op de pan zachtjes garen; keer ze daarbij twee keer voorzichtig om. In bruisend kokend water zouden ze scheuren.
Was terwijl de ballen garen de rijst in een kom met koud water en giet het troebele water af, tot het bijna helder blijft; laat de rijst dan ongeveer 30 minuten in vers water weken en laat hem voor het koken goed uitlekken.
Haal een bal uit de pan en meet in het midden de temperatuur of snijd hem open: hij is helemaal gaar, zonder roze plekje, en vanbinnen 70 °C; laat de ballen anders nog een paar minuten doorgaren. Leg de ballen in een kom, schep er wat bouillon over en houd ze afgedekt warm. Giet de bouillon door een fijne zeef en meet er 450 ml van af voor de rijst.
Verhit 2 el geklaarde boter in een pan met een dikke bodem, roer de rijst erin tot alle korrels glanzen en schenk de afgemeten hete bouillon erbij; breng op smaak met zout. Kook de rijst zonder deksel op hoog vuur tot er aan het oppervlak kleine kratertjes verschijnen.
Leg het deksel er stevig op en gaar de rijst op het laagste vuur zonder het deksel op te tillen.
Zet het vuur uit, leg een schone theedoek onder het deksel, sla de punten over het deksel en laat de rijst nagaren.
Schud de rijst los, schep hem als een berg op een grote ronde schaal, zet de ballen erbovenop en halveer er een. Besprenkel met wat hete bouillon, verhit 2 el geklaarde boter en giet die eroverheen; serveer de rest van de bouillon in kopjes erbij.
Tip: In Doğubayazıt gaan er kruiden uit de bergen in de rijst; thuis past 1 tl gedroogde tijm, die met de bouillon in de pan gaat. Wie het gerecht met Birinc bi şehriye — witte rijst met geroosterde vermicelli serveert, eet het niet meer glutenvrij. Laat restjes snel afkoelen, zet ze uiterlijk na twee uur in de koelkast en eet ze binnen een dag op; verwarm de ballen in bouillon tot ze vanbinnen weer 70 °C hebben.
Redactie: Peter Hölzer, chef-kok en meesterslager
Vergelijkbare recepten

Culinse · 115 min
Bamye — stoofpot van okra en lamsvlees

Culinse · 60 min
Kartolên pîvazan — aardappelen met uien en Qawirme

Culinse · 40 min
Tirşî — gemengde ingelegde groenten met bloemkool, wortel, komkommer en paprika

Culinse · 12 min
Kulîçe-kruiden — anijs, venkel, nigellazaad, kaneel, kardemom en mahleb

Culinse · 50 min
Şerbeta rêwas — rabarbersiroop met water

Culinse · 115 min
Firûcaw — maaltijdsoep met kip en kruiden

Culinse · 80 min
Dolmeyê îsotan — gevulde paprika's

Culinse · 295 min