KurdBerwarMón chínhKhông lactoseKhông gluten
Dolma kiểu Erbilrau củ thập cẩm và cải cầu vồng với sườn cừu, úp ngược
Món kinh điển của người Kurd đến từ Erbil và Soran ở miền bắc Iraq: Dolma là món ăn ngày thứ Sáu và ngày lễ của các gia đình, trong đó các lớp hành tây, cà tím nhỏ, bí ngòi, ớt chuông, cà chua và lá cải cầu vồng đều được nhồi cùng một loại nhân gồm gạo, thịt cừu băm, rau thơm và siro lựu, xếp lên trên sườn cừu trong một chiếc nồi lớn để om, cuối cùng úp ngược ra đĩa. Ở Iraq và trong tiếng Sorani, món này gọi đơn giản là Dolma, và gia đình nào cũng quen thuộc với nó qua những bữa cơm chung ngày thứ Sáu. Bên dưới lớp sườn mềm bóng bẩy là cả một núi rau củ mềm nhiều màu sắc, với phần nhân chua nhẹ, đậm đà đã thấm nước từ thịt và cà chua.
230
phút
6
khẩu phần
25
Nguyên liệu

Cách làm
Vo gạo trong tô nước lạnh và chắt bỏ nước đục, lặp lại nhiều lần cho đến khi nước gần như trong, rồi để thật ráo trong rổ. Rửa mùi tây, vẩy khô và băm nhỏ phần lá.
Bóc vỏ hành tây, cắt sát phần đầu và phần đuôi, rồi rạch dọc một đường ở một bên mỗi củ đến tận lõi. Chần hành trong một nồi lớn nước sôi lăn tăn cho đến khi các lớp hành mềm ra.
Vớt hành ra, để nguội một chút rồi tách từng lớp từ đường rạch; băm nhỏ phần lõi hành nhỏ bên trong để cho vào nhân. Cắt bỏ cọng to của cải cầu vồng, chần lá trong cùng nồi nước khoảng 1 phút cho đến khi lá mềm dẻo, để ráo và cắt lá to thành miếng cỡ lòng bàn tay.
Cắt bỏ phần cuống của cà tím và bí ngòi, cắt đôi bí ngòi theo chiều ngang, rồi dùng muỗng hoặc dụng cụ múc tròn khoét ruột cả hai, chừa lại lớp thành dày khoảng 5 mm. Cắt một lát làm nắp ở đầu ớt chuông và cà chua, lấy hết hạt và ruột ra; băm nhỏ ruột cà chua để riêng cho nước om, giữ lại các nắp.
Cho gạo, thịt cừu băm, lõi hành băm, mùi tây, cà chua cô đặc, tương ớt đỏ, bạc hà, siro lựu, nước cốt của quả chanh thứ nhất, muối, tiêu, baharat và dầu vào một chiếc tô lớn, dùng tay nhồi trộn thật kỹ.
Nhồi nhân lỏng tay vào cà tím, bí ngòi, ớt chuông và cà chua, chỉ đến ba phần tư, vì gạo sẽ nở ra khi nấu, rồi đậy ớt chuông và cà chua bằng nắp của chúng. Đặt một muỗng canh nhân vào mỗi lớp hành rồi khép lớp hành lại quanh nhân thành một gói nhỏ.
Cuộn các miếng lá cải cầu vồng như cuộn lá nho: đặt mặt nhẵn xuống dưới, cho một muỗng canh nhân thành một thỏi nhỏ ở mép dưới, gập mép dưới lên trùm nhân, gấp hai bên vào rồi cuộn lỏng tay thành cuốn nhỏ to bằng ngón tay.
Thấm khô sườn cừu. Đun nóng phần dầu để áp chảo trong một chiếc nồi lớn, đáy dày, dung tích ít nhất 8 lít, rồi áp chảo sườn cho vàng nâu đều các mặt; nếu nồi chật thì chia làm hai mẻ.
Nhấc nồi khỏi bếp và xếp sườn phẳng, khít nhau thành một lớp đáy. Bên trên xếp sát nhau các gói hành và cuốn cải cầu vồng với mép nối úp xuống, tiếp theo là cà tím và bí ngòi đặt nằm, trên cùng là ớt chuông và cà chua với miệng hướng lên, xếp thật khít để không gì bị xê dịch.
Khuấy đều nước nóng với cà chua cô đặc cho nước om, ruột cà chua băm, nước cốt của quả chanh thứ hai và muối, rồi rót dọc theo thành nồi cho đến khi mực nước ở ngay dưới lớp trên cùng. Úp ngược một chiếc đĩa lên rau củ và ấn nhẹ.
Đun sôi một lần rồi đậy nắp, để tất cả liu riu ở lửa nhỏ cho đến khi gạo mềm, sườn mềm và nước om gần như được hút hết.
Mở nắp theo hướng ra xa người vì hơi nóng sẽ bốc lên, nhấc đĩa ra và cắt thử một quả ớt chuông: gạo phải mềm, thịt băm chín đều không còn chỗ hồng, và phần nhân ở giữa đạt 70 °C. Tắt bếp, đậy nắp để nồi nghỉ cho mọi thứ ổn định.
Khi úp ngược nồi ra đĩa, tốt nhất nên làm cùng một người nữa: úp ngược một chiếc đĩa lớn lên miệng nồi, dùng lót tay dày giữ chặt cả nồi lẫn đĩa rồi lật nhanh một lượt; cẩn thận, cả hai đều rất nóng và nước om có thể trào ra. Để nồi yên một lát rồi từ từ nhấc lên, để sườn cừu nằm trên cùng của núi rau củ.
Mẹo: Thay cho sườn cừu, có thể lót đáy nồi bằng 2 đến 3 củ khoai tây thái lát dày; món Dolma khi đó sẽ đơn giản và bớt trang trọng hơn nhưng vẫn thành công như vậy. Có thể thay thịt cừu băm bằng thịt bò băm, và món này hợp với Mast û xiyar — sữa chua dưa leo với bạc hà. Phần thừa cần làm nguội nhanh, cho vào tủ lạnh chậm nhất sau hai giờ và dùng hết trong vòng một ngày; khi hâm lại, thêm chút nước, đậy nắp và đun cho đến khi phần nhân đạt lại 70 °C.
Biên tập: Peter Hölzer, bếp trưởng và thợ cả ngành thịt
Công thức tương tự

Culinse · 135 min
Patîle — bánh dẹt nướng trên Sêl với thịt băm và hành tây

Culinse · 150 min
Îrok — bánh viên bulgur luộc kiểu Mardin

Culinse · 135 min
Kutilk — viên bulgur nhồi nhân chiên kiểu Duhok

Culinse · 38 min
Şifte — chả thịt băm dẹt cuộn bánh mì

Culinse · 25 min
Bostana — salad băm nhuyễn với isot và bạc hà

Culinse · 175 min
Danekulane — súp lúa mì và các loại đậu mừng chiếc răng đầu tiên

Culinse · 135 min
Nardan — viên bulgur với đậu gà trong nước dùng lựu

Culinse · 120 min