Îrokbánh viên bulgur luộc kiểu Mardin
Một món kinh điển của người Kurd từ Diyarbakır và Mardin ở đông nam Thổ Nhĩ Kỳ: Îrok là những viên bulgur nhồi nhân đặc trưng của Mardin, nhỏ và tròn hơn loại ở Diyarbakır, với lớp vỏ chỉ làm từ bulgur được tương ớt đỏ và isot nhuộm màu đỏ nhạt. Ở Cizre, món này gọi là Îrkû, còn tiếng Thổ Nhĩ Kỳ là ırok hoặc Mardin içli köftesi. Trong phần nhân gồm thịt cừu băm, hành tây và óc chó, thì là Ai Cập và một muỗng siro lựu mang lại vị chua thanh tinh tế; khi ăn, dọn kèm sữa chua tỏi để lạnh và isot nóng đảo nhanh trong bơ hoặc bơ thực vật.
150
phút
24
khẩu phần
21
Nguyên liệu

Cách làm
Cho bulgur vào một chiếc tô lớn, rưới nước nóng lên, khuấy một lần rồi đậy kín để bulgur nở cho đến khi hút hết nước.
Trong lúc đó, bóc vỏ hành tây, thái hạt lựu thật nhỏ rồi xào trong dầu ở lửa vừa cho đến khi mềm.
Cho thịt băm vào, xào tơi ở lửa lớn cho đến khi không còn chỗ nào màu hồng và nước đã bốc hơi hết. Thêm 0,5 muỗng cà phê muối, tiêu, 1 muỗng cà phê isot, thì là Ai Cập và óc chó, đảo đều và xào thêm một chút.
Nhấc chảo khỏi bếp, khuấy siro lựu vào rồi trải phần nhân mỏng ra đĩa để nguội hoàn toàn.
Cho bột mì, tương ớt đỏ, 1 muỗng cà phê isot và 1 muỗng cà phê muối vào bulgur, đặt một bát nước lạnh bên cạnh rồi dùng tay ướt nhào thật mạnh khoảng 10 phút cho đến khi khối bột mịn, dẻo và có màu đỏ nhạt đều. Vì không dùng bột semolina nên cần nhào thật lâu; nếu ấn dẹt một viên thử mà mép bị nứt thì nhào thêm 1 muỗng canh nước, nếu bột dính tay thì nhào thêm 1 muỗng canh bột mì.
Chia khối bột thành 24 phần to bằng quả óc chó, mỗi phần khoảng 28 g, dùng tay ướt vo thành những viên tròn nhẵn rồi đậy dưới một chiếc khăn bếp ẩm.
Tạo hình: Đặt một viên bột lên lòng bàn tay, dùng ngón trỏ ướt khoét một lỗ sâu ở giữa rồi xoay viên bột quanh ngón tay, đồng thời dùng ngón cái ấn thành bột mỏng còn khoảng 3 mm cho đến khi thành một chiếc chén nhỏ và sâu. Cho 1 muỗng cà phê đầy nhân vào, dùng ngón tay ướt vuốt mép bột khép lại phía trên và bịt thật kín. Lăn viên bột giữa hai lòng bàn tay thành viên tròn nhẵn đường kính khoảng 4 cm, hoàn toàn không có chóp nhọn, rồi tạo hình các viên còn lại theo cách tương tự.
Để làm sữa chua tỏi, bóc vỏ tỏi, nghiền thật nhuyễn rồi khuấy với sữa chua và muối cho mịn. Để lạnh; không đun nóng sữa chua vì khi nóng sữa chua dễ bị vón và mất đi vị tươi mát.
Đun sôi nước luộc với muối rồi hạ lửa cho đến khi nước chỉ còn sôi lăn tăn. Mỗi lần thả nhẹ 8 viên vào nồi, sau một phút gỡ các viên khỏi đáy nồi và chờ đến khi chúng nổi lên mặt nước; từ lúc đó luộc thêm 4 phút.
Dùng vá có lỗ vớt các viên ra, để ráo và giữ ấm, rồi luộc các viên còn lại theo cách tương tự. Cắt thử một viên: phần nhân phải chín đều, không còn chỗ nào màu hồng và nóng ít nhất 70 °C; nếu chưa thì luộc thêm 1 đến 2 phút.
Đun nóng bơ hoặc bơ thực vật trong một chiếc chảo nhỏ cho đến khi sủi bọt, rắc isot vào và lắc chảo chỉ trong vài giây cho đến khi bơ hoặc bơ thực vật chuyển sang màu đỏ sẫm; isot rất nhanh cháy.
Xếp các viên còn nóng vào một chiếc đĩa nông, bày sữa chua tỏi lạnh bên cạnh rồi rưới bơ hoặc bơ thực vật màu đỏ thành từng sợi lên các viên và sữa chua.
Mẹo: Ở Mardin, Îrok cũng được chiên ngập dầu; khi luộc, lớp vỏ mềm hơn và món ăn nhẹ bụng hơn. Các viên đã tạo hình nhưng chưa nấu có thể xếp cạnh nhau trên khay để cấp đông và bảo quản đến 3 tháng; khi nấu, thả thẳng các viên còn đông đá vào nước đang sôi lăn tăn và luộc lâu hơn khoảng 3 phút. Các viên đã luộc, đậy kín, giữ được một ngày trong tủ lạnh; hâm nóng lại trong một ít nước muối sôi lăn tăn cho đến khi phần nhân đạt 70 °C.
Biên tập: Peter Hölzer, bếp trưởng và thợ cả ngành thịt
Công thức tương tự

Culinse · 160 min
Tirşika Amedê — món hầm cà tím vị chua với thịt băm, đậu gà và sữa chua

Culinse · 125 min
Tirşik kiểu Qamishli — món hầm rau củ mùa hè vị chua dịu với thịt cừu

Culinse · 55 min
Tike — thịt cừu cắt khối ướp gia vị nướng xiên

Culinse · 115 min
Bamye — đậu bắp hầm thịt cừu

Culinse · 170 min
Kutilka kelandî — viên bulgur nhồi nhân luộc kiểu Diyarbakır

Culinse · 42 min
Qelîsêl — thịt cừu xào ớt chuông và cà chua trên chảo Sêl

Culinse · 315 min
Herîse — cháo lúa mì thịt cừu cho đám cưới và lễ hội

Culinse · 230 min