JapansBijgerechtVegetarischVegan
RayuJapanse chili-olie
Een Japanse klassieker die in heel Japan in ramen- en gyozazaken op elke tafel in een klein flesje staat: rayu is stralend rode chili-olie van neutrale olie en sesamolie, die zachtjes op smaak wordt gebracht met knoflook, gember en lente-ui en dan heet over grove chilivlokken wordt gegoten. Hij smaakt nootachtig, fruitig en aangenaam pittig, en een paar druppels maken een dipsaus of noedelsoep al levendig. In het recept Gyoza — gebakken dumplings met varkensvlees en kool zit er een theelepel van in de dipsaus, en op de Tantanmen — ramen met sesam en pittig gehakt — glanst hij als een rode gloed op de bouillon; daar wordt hij kant-en-klaar gekocht, hier staat de zelfgemaakte versie, die in de koelkast twee weken goed blijft.
25
minuten
8
porties
10
Ingrediënten

Bereiding
Doe de chilivlokken, suiker, het zout en het sesamzaad in een hittebestendige kom van keramiek of roestvrij staal met een inhoud van minstens 1 l, want de olie schuimt bij het opgieten hoog op. Druppel de sojasaus erover en roer met een droge lepel tot de vlokken gelijkmatig vochtig en donkerrood zijn: vochtige vlokken verbranden niet in de hete olie, maar geven kleur en aroma af. Zet de kom op een houten plank naast het fornuis.
Pel de knoflook en snijd hem in dunne plakjes; was de gember en snijd hem ongeschild in dunne plakjes. Snijd het lente-uitje in stukken van 3 cm. Dep alles grondig droog met keukenpapier, want elke druppel water laat hete olie spatten.
Giet de neutrale olie en de sesamolie in een klein, hoog pannetje en leg de knoflook, gember en lente-ui in de koude olie. Worden olie en aromaten samen langzaam warm, dan geven knoflook, gember en ui hun geur geleidelijk af in plaats van vanbuiten te verbranden.
Verhit de olie langzaam op laag tot middelhoog vuur tot de knoflook lichtgoud is, het krachtig geurt en een keukenthermometer 130 tot 150 °C aangeeft. Zonder thermometer helpt een droog houten stokje: stijgen er gelijkmatig fijne belletjes langs op, dan is de olie heet genoeg; borrelt het hevig, dan is hij te heet. Laat de pan geen moment onbeheerd achter en verhit de olie nooit boven 160 °C.
Haal de pan van het vuur en schep de knoflook, gember en lente-ui er met een schuimspaan uit voordat de knoflook bruin wordt. In de hete olie zou hij nakleuren en bitter worden, en zonder de stukjes blijft de olie veiliger goed.
Giet de helft van de hete olie langzaam over de chilivlokken en houd de pan daarbij van je af: het sist, schuimt hoog op en geurt meteen fruitig-pittig. Roer met een lepel met lange steel tot het schuim inzakt, giet dan de rest van de olie erbij en roer nog een keer. In twee porties opgegoten schuimt de kom niet over en worden de vlokken niet in één keer te heet.
Laat de chili-olie in de kom volledig afkoelen: hij kleurt dan dieprood en de vlokken zakken naar de bodem.
Schep de rayu met de vlokken in een pot die je met kokend water hebt omgespoeld en helemaal hebt laten drogen, sluit hem af en zet hem in de koelkast. De vlokken blijven kleur en pittigheid afgeven; wie heldere olie wil, schept die van bovenaf af, en wie het krachtiger wil, roert voor gebruik om.
Redactie: Peter Hölzer, chef-kok en meesterslager
Vergelijkbare recepten

Culinse · 35 min
Rijst koken op Japanse wijze — het basisrecept

Culinse · 25 min
Gari — ingelegde gember voor sushi

Culinse · 40 min
Temari-Zushi — sushibolletjes met zalm, garnaal en komkommer

Culinse · 35 min
Katsuo no Tataki in Kochi-stijl — vlamgegrilde bonito met ponzu

Culinse · 40 min
Ube-Ramen — krachtige tonkotsu in Yamaguchi-stijl

Culinse · 15 min
Misosoep — het basisrecept

Culinse · 25 min
Teriyaki-zalm — zalm in sojaglazuur

Culinse · 45 min