Keledoş — Ekmek Üzerinde Kuzu Etli, Baklagilli, Buğdaylı ve Kurûtlu Kış Yemeği

190 min · 6 porsiyon · 19 Malzemeler

Malzemeler

  • 100 g kuru nohut
  • 100 g kuru fasulye
  • 150 g aşurelik buğday (bir gece önceden ıslatılmış)
  • ıslatmak ve ön haşlama için su (gerektiği kadar)
  • 6 adet Kurût (bkz. tarif: Kurût — kurutulmuş yoğurt topları (keşk); ya da hazır kurut)
  • Kurût'u ıslatmak için ılık su (gerektiği kadar)
  • 1 kg kemikli kuzu boyun (kasapta dilimler hâlinde kestirilmiş)
  • 2.5 l su
  • 1 adet soğan
  • 150 g yeşil veya kahverengi mercimek
  • 1 yemek kaşığı kuru nane
  • 1 çay kaşığı kuru kekik
  • 2 çay kaşığı tuz
  • 600 g yoğurt (bkz. tarif: Mast — ev yapımı yoğurt; ya da hazır %3,5 yağlı sade yoğurt)
  • 1 yemek kaşığı buğday unu (çok amaçlı)
  • 3 diş sarımsak
  • 4 adet Nanê sêlê (bkz. tarif: Nanê sêlê — sacda pişen incecik yufka ekmeği; ya da hazır ince lavaş)
  • 60 g tereyağı veya margarin
  • 1 çay kaşığı pul biber

Hazırlanışı

  1. Nohutu, fasulyeyi ve buğdayı bir gün önceden, akşamdan ayıklayın, yıkayın ve üç ayrı kapta, her birini kendi hacminin üç katı soğuk suda bir gece bekletin.
  2. Pişirme günü Kurût toplarını bir kaba alın, üzerlerini ancak geçecek kadar ılık su ekleyin ve yumuşayana kadar yaklaşık iki saat ıslatın. Fasulyelerin ıslatma suyunu dökün ve fasulyeleri bir tencerede bol taze suyla en az 10 dakika fokur fokur kaynatın; fasulye çiğken zehirlidir ve zehirli madde ancak bu şekilde kesin olarak yok olur.
  3. Bu arada kuzu etini soğuk suyla durulayın, en az 6 litrelik büyük bir tencereye 2,5 litre suyla birlikte koyun ve yavaşça kaynatın; et suyu berrak kalana kadar gri köpüğü alın. Soğanı soyun, ikiye bölün ve tencereye ekleyin.
  4. Fasulyelerin suyunu süzün. Nohut ve buğdayın da suyunu süzüp durulayın ve fasulyelerle birlikte kuzu etine ekleyin. Kapağı yarı açık olarak kısık ateşte usul usul pişirin.
  5. Mercimeği yıkayın ve nane, kekik ve tuzla birlikte tencereye ekleyin. Baklagiller ve buğday tamamen yumuşayıp et kemikten kolayca ayrılana kadar pişirmeye devam edin; yemeğin koyu ama hâlâ sulu kalması için ara sıra karıştırın ve sıcak su ekleyin.
  6. Eti çıkarın, biraz soğumaya bırakın, kemiklerinden, yağından ve sinirlerinden ayırın ve lokma büyüklüğünde parçalar hâlinde didikleyin; et yumuşak ve tamamen pişmiştir. Soğanı tencereden çıkarın ve eti geri koyun.
  7. Islatılmış Kurût toplarını ıslatma suyuyla birlikte çatalla ezin ya da blenderda pürüzsüz hâle getirin. Bir kapta 200 g yoğurt ve unla birlikte pürüzsüz olana kadar çırpın ve azar azar iki kepçe sıcak et suyu ekleyerek karıştırın.
  8. Kurût karışımını orta ateşte, hep aynı yönde sürekli karıştırarak yemeğe ekleyin ve yavaşça bir taşım kaynatın, aksi takdirde kesilir; ardından yemek kıvamlanana kadar kısık ateşte usul usul pişirin. Kurût tuzlu olduğundan tuzunu tadına bakarak ayarlayın.
  9. Bu arada sarımsakları soyun, ezin ve kalan yoğurtla (400 g) pürüzsüz olana kadar karıştırın. Ekmekleri avuç içi büyüklüğünde parçalara bölün ve altı derin tabağa paylaştırın.
  10. Sıcak yemeği ekmeklerin üzerine kepçeyle dökün ve her tabağın ortasına büyük bir kaşık sarımsaklı yoğurt koyun. Tereyağını veya margarini küçük bir tavada köpürene kadar ısıtın, pul biberi ekleyip kısa süre köpürtün ve kızgın kırmızı yağı tabakların üzerine gezdirin; hemen servis edin.
  11. İpucu: 100 g kuru nohut yerine süzülmüş 220 g konserve nohut, fasulye yerine de süzülmüş 250 g konserve beyaz fasulye kullanılabilir; ikisi de tencereye ancak mercimekle birlikte eklenir. Kurût yoksa yemek 150 ml kaşk (İran ürünleri satan dükkânlarda bulunan, peynir altı suyu ve yoğurttan yapılan sıvı ezme) ya da 400 g yoğurt, 1 yumurta ve 1 yemek kaşığı unla, hep aynı yönde karıştırılarak bağlanabilir. Kuzu yerine kemikli dana boyun da kullanılabilir; bu durumda yaklaşık 30 dakika daha uzun pişer. Ekmeksiz olarak yemek buzdolabında iki gün dayanır ve yalnızca karıştırılarak, tamamen ısınana kadar hafif ateşte ısıtılır.
Geri

KürtBerwarAna yemek

KeledoşEkmek Üzerinde Kuzu Etli, Baklagilli, Buğdaylı ve Kurûtlu Kış Yemeği

Türkiye'nin doğusundaki Van ve Hakkari'den bir Kürt klasiği: Keledoş, Van'ın meşhur kış yemeğidir; kemikli kuzu eti, nohut, kuru fasulye, yeşil mercimek ve aşurelik buğday, kuru nane ve kekikle saatlerce pişerek koyu bir yemeğe dönüşür. Türkçede de keledoş olarak bilinir ve Van'a özgü bir lezzet olarak coğrafi işaret tesciline sahiptir. Son olarak eritilmiş Kurût yemeğe ekşimsi ve kremsi bir tat verir; yemek derin tabaklarda parçalanmış yassı ekmeğin üzerine dökülür, üzerine sarımsaklı yoğurt ile pul biberli kızgın tereyağı veya margarin gezdirilir.

190

dakika

6

porsiyon

19

Malzemeler

Keledoş — Ekmek Üzerinde Kuzu Etli, Baklagilli, Buğdaylı ve Kurûtlu Kış Yemeği – Tarif ve görsel yapay zekâ ile oluşturuldu, editör tarafından incelendi