Kasa birinccơm úp vòm với gà xé và sốt đậu
Một món kinh điển của người Kurd từ Erbil và Soran ở miền Bắc Iraq: Kasa birinc, ở Erbil còn được viết là Kasa brinj, là món ăn ngày lễ, trong đó gà và cơm được nén chặt trong một chiếc tô thành hình vòm rồi úp ngược ra đĩa lớn; kasa có nghĩa là cái tô. Gà được luộc mềm với bạch đậu khấu và chanh khô, xé sợi rồi chiên vàng trong bơ ghee với gia vị Biryanî, sau đó phủ lên lớp cơm tơi xốp nấu bằng nước dùng gà như một chiếc mũ. Món cơm vòm này không bao giờ được ăn khô, vì luôn đi kèm một bát đậu trắng sốt cà chua, đậu được ngâm từ hôm trước.
155
phút
6
khẩu phần
16
Nguyên liệu

Cách làm
Từ hôm trước, nhặt sạch đậu, rửa rồi ngâm qua đêm trong một chiếc tô lớn với thật nhiều nước lạnh; đậu sẽ nở to gấp đôi.
Rửa gà dưới vòi nước lạnh rồi cho vào một chiếc nồi lớn cùng 2,5 lít nước. Bóc vỏ một củ hành tây và bổ đôi, đập dập nhẹ các quả bạch đậu khấu, dùng nĩa xăm vài lỗ lên quả chanh khô, rồi cho tất cả vào nồi cùng 1 muỗng cà phê muối. Đun sôi, hớt bọt rồi đậy nắp, để lửa nhỏ liu riu.
Cùng lúc đó, chắt nước ngâm đậu, tráng lại đậu rồi cho vào một chiếc nồi thứ hai, đổ nước mới ngập kỹ và đun sôi. Đun sôi sùng sục ít nhất 10 phút, vì đậu khô còn sống có độc, sau đó đậy hờ nắp và nấu ở lửa nhỏ cho đến khi đậu mềm, dễ dàng bóp nát.
Vo gạo trong một chiếc tô với nước lạnh, chắt bỏ nước đục và lặp lại cho đến khi nước gần như trong; sau đó đổ nước mới ngập gạo và ngâm.
Kiểm tra gà: thịt dễ dàng tách khỏi xương, nước chảy ra trong, và ở chỗ dày nhất của đùi, nhiệt kế chỉ ít nhất 75 °C. Vớt gà ra, để nguội bớt và lọc nước dùng qua rây. Bỏ da và xương, dùng hai chiếc nĩa xé thịt thành sợi nhỏ.
Để làm nước sốt, bóc vỏ củ hành tây thứ hai và tỏi, thái hạt lựu nhỏ. Đun nóng dầu trong một chiếc nồi, xào hành tây cho đến khi trong, cho tỏi và cà chua cô đặc vào xào thêm 1 phút. Thêm đậu đã chắt ráo, 500 ml nước dùng, 1 muỗng cà phê muối và tiêu, để mở nắp đun liu riu ở lửa nhỏ cho đến khi nước sốt sánh và có màu đỏ đậm.
Để nấu cơm, đun nóng 2 muỗng canh bơ ghee trong một chiếc nồi đáy dày có nắp đậy khít, cho gạo đã để ráo vào và đảo 1 phút. Rót 950 ml nước dùng nóng vào, khuấy 1 muỗng cà phê muối vào rồi để mở nắp nấu ở lửa lớn cho đến khi trên mặt cơm xuất hiện những lỗ nhỏ như miệng núi lửa.
Đậy chặt nắp, vặn lửa xuống mức nhỏ nhất và nấu cho cơm chín mà không mở nắp.
Tắt bếp, đặt một chiếc khăn bếp sạch giữa nồi và nắp, vắt các góc khăn lên trên nắp để khăn không rủ xuống mặt bếp. Để cơm ủ thêm cho chín đều.
Trong lúc đó, đun nóng 2 muỗng canh bơ ghee trong một chiếc chảo lớn, cho gia vị Biryanî vào rang nhanh cho dậy mùi thơm, rồi cho gà xé vào chiên ở lửa vừa đến lớn cho đến khi các sợi thịt vàng nâu ở rìa.
Quét phần bơ ghee còn lại (1 muỗng canh) lên lòng một chiếc tô tròn dung tích khoảng 2 lít. Dàn đều gà xé lên đáy và thành tô rồi ấn chặt, sau đó cho cơm lên trên và dùng muỗng nén thật chặt để khối cơm vòm giữ được hình khi úp ra.
Úp ngược một chiếc đĩa tròn lớn lên miệng tô, dùng khăn lót nồi giữ chặt cả hai rồi lật ngược thật dứt khoát. Để tô yên một lát rồi nhẹ nhàng nhấc ra. Dọn ngay khối cơm vòm ra cùng sốt đậu nóng đựng trong một chiếc bát.
Mẹo: Thay cho đậu khô, có thể dùng 2 lon đậu trắng (mỗi lon 400 g, khoảng 240 g sau khi để ráo), chỉ cần tráng qua nước rồi đun nóng trong nước sốt. Ở Erbil, món cơm vòm này còn được ăn với sốt đậu bắp như trong Bamye — đậu bắp hầm thịt cừu, và rất hợp khi ăn kèm Tirşî — đồ chua thập cẩm với súp lơ, cà rốt, dưa leo và ớt chuông. Phần còn thừa cần làm nguội nhanh, cho vào tủ lạnh muộn nhất sau hai giờ, dùng hết trong vòng một ngày và khi hâm lại phải đun nóng kỹ cho đến khi thịt gà lại đạt 75 °C.
Biên tập: Peter Hölzer, bếp trưởng và thợ cả ngành thịt
Công thức tương tự

Culinse · 130 min
Kubey birinc — viên cơm nhân thịt băm, hạnh nhân và nho khô

Culinse · 230 min
Parsûyê dagirtî — ức cừu nhồi kiểu Diyarbakır

Culinse · 125 min
Şîşperek — bánh bột nhân thịt băm trong súp sữa chua ấm

Culinse · 170 min
Kutilka kelandî — viên bulgur nhồi nhân luộc kiểu Diyarbakır

Culinse · 315 min
Herîse — cháo lúa mì thịt cừu cho đám cưới và lễ hội

Culinse · 230 min
Dolma kiểu Erbil — rau củ thập cẩm và cải cầu vồng với sườn cừu, úp ngược

Culinse · 75 min
Mizawre — cơm cải cầu vồng và rau thơm với sumac và siro lựu

Culinse · 115 min