KurdBerwarMón chínhKhông lactoseKhông gluten
Îpraxlá nho cuộn cơm và thịt băm, om chua
Một món kinh điển của người Kurd từ Behdinan (Duhok) ở miền bắc Iraq: Quanh Duhok, những vườn nho mọc trên các sườn đồi, và lá của chúng được cuộn thành những cuốn nhỏ to bằng ngón tay với nhân gạo, thịt cừu băm, bạc hà và siro lựu, rồi xếp sát nhau om trong nước om cà chua và chanh chua dịu. Trong tiếng Sorani, món này gọi là Yaprax, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ là yaprak sarması, và ở Iraq thường được dọn lên như một phần của mâm Dolma. Các cuốn mềm, bóng đẹp, đậm đà và chua thanh vị trái cây; khoảng 50 cuốn là đủ cho một bữa tiệc.
145
phút
4
khẩu phần
17
Nguyên liệu

Cách làm
Lấy lá nho ra khỏi hũ, nhẹ nhàng gỡ từng lá ra và ngâm trong một tô lớn nước lạnh cho bớt vị nước muối; thay nước một lần.
Trong lúc đó, vo gạo trong tô nước lạnh và chắt bỏ nước đục, lặp lại nhiều lần cho đến khi nước gần như trong, rồi cho vào rây để thật ráo. Bóc vỏ hành tây và thái hạt lựu thật nhỏ.
Cho gạo, hành tây, thịt cừu băm, cà chua cô đặc, tương ớt đỏ, bạc hà, muối, tiêu, siro lựu và dầu vào một chiếc tô, dùng tay nhào thật kỹ cho đến khi được phần nhân đồng nhất, có màu đỏ nhạt; gạo vẫn để sống và chỉ chín khi om trong nồi.
Để ráo lá nho và dùng kéo nhà bếp cắt cuống sát chân lá. Để riêng khoảng 10 lá bị rách hoặc quá nhỏ, lát nữa sẽ dùng để lót đáy nồi và phủ lên trên.
Đặt một lá lên thớt với mặt bóng úp xuống, phần chân cuống hướng về phía mình, sao cho các gân lá nằm ở mặt trên. Cho một muỗng cà phê đầy nhân thành một thỏi nhỏ nằm ngang ở chỗ chân cuống, gập mép dưới của lá lên trùm nhân rồi gấp hai bên vào trong.
Cuộn lá từ dưới lên, chắc tay nhưng không quá chặt, thành cuốn nhỏ to bằng ngón tay, dài khoảng 6 cm, vì gạo sẽ nở khi nấu và làm bung những cuốn quá chặt. Đặt cuốn xuống với đầu lá úp dưới và làm tương tự với các lá còn lại cho đến khi hết nhân; được khoảng 50 cuốn.
Gọt vỏ khoai tây và thái thành lát dày 1 cm. Dùng khoai lót đáy một chiếc nồi rộng, đáy dày, rồi lấp các khe hở bằng vài lá đã để riêng để các cuốn không bị dính đáy.
Xếp các cuốn vào nồi với mép nối úp xuống, sát nhau theo vòng tròn từ mép nồi vào giữa, lớp tiếp theo xếp vuông góc với lớp đầu; xếp thật khít để các cuốn giữ chặt lẫn nhau. Phủ những lá rời còn lại lên trên.
Khuấy đều nước nóng với nước cốt chanh, cà chua cô đặc cho nước om và muối, rồi cẩn thận rót dọc thành nồi cho đến khi nước vừa ngập các cuốn. Úp ngược một chiếc đĩa vừa khít lòng nồi lên trên các cuốn và ấn nhẹ để chúng không bị bung ra khi nấu.
Đun sôi một lần, đậy nắp rồi om các cuốn liu riu ở lửa nhỏ cho đến khi gạo mềm và nước om gần như được hút hết.
Mở nắp theo hướng ra xa người vì hơi nóng sẽ bốc lên, rồi cắt thử một cuốn: gạo phải mềm, thịt chín đều không còn chỗ nào màu hồng và phần nhân ở giữa đạt 70 °C. Nếu chưa, thêm một chút nước nóng và nấu thêm vài phút.
Tắt bếp và đậy nắp để các cuốn nghỉ cho săn lại, nhờ vậy khi lấy ra sẽ không bị bung.
Bỏ chiếc đĩa và lớp lá phủ bên trên ra, dùng muỗng nhẹ nhàng lấy từng lớp cuốn ra một chiếc đĩa lớn, xếp thêm các lát khoai tây bên cạnh và rưới chút nước om trong nồi lên tất cả.
Mẹo: Món này rất hợp khi ăn kèm một chén nhỏ sữa chua, chẳng hạn làm theo công thức Mast — sữa chua tự làm. Có thể thay thịt cừu băm bằng thịt bò băm, còn phiên bản không thịt chính là Îprax bê goşt — lá nho cuộn cơm, cà chua và siro lựu. Phần thừa cần làm nguội nhanh, cho vào tủ lạnh chậm nhất sau hai giờ và dùng hết trong vòng một ngày; hôm sau, các cuốn ăn âm ấm hoặc ở nhiệt độ phòng đặc biệt ngon.
Biên tập: Peter Hölzer, bếp trưởng và thợ cả ngành thịt
Công thức tương tự

Culinse · 55 min
Bacanreşk bi mast û sîr — cà tím chiên với sữa chua tỏi

Culinse · 125 min
Tirşik kiểu Qamishli — món hầm rau củ mùa hè vị chua dịu với thịt cừu

Culinse · 55 min
Tike — thịt cừu cắt khối ướp gia vị nướng xiên

Culinse · 45 min
Birinc bi şehriye — cơm trắng với mì sợi nhỏ rang

Culinse · 115 min
Bamye — đậu bắp hầm thịt cừu

Culinse · 170 min
Kutilka kelandî — viên bulgur nhồi nhân luộc kiểu Diyarbakır

Culinse · 42 min
Qelîsêl — thịt cừu xào ớt chuông và cà chua trên chảo Sêl

Culinse · 120 min