Nhật BảnMón ăn kèmĂn chayThuần chay
Kombu-Shiitake-Dashinước dùng thuần chay cơ bản
Một món kinh điển của Nhật Bản, là nền tảng của ẩm thực chay trên khắp nước Nhật: Kombu-Shiitake-Dashi là loại nước dùng trong, màu vàng nâu, nấu từ tảo bẹ khô và nấm shiitake khô, được ngâm lạnh ít nhất nửa tiếng, tốt nhất là qua đêm, rồi chỉ đun nóng thật nhẹ nhàng. Khác với Dashi — nước dùng cơ bản của Nhật Bản, ở đây không dùng cá ngừ bào: kombu mang lại glutamat, nấm shiitake khô mang lại guanylat, và khi kết hợp, cả hai tạo nên vị umami đầy đặn, tròn trịa của ẩm thực chay nhà chùa Phật giáo (shojin ryori). Nước dùng thoảng mùi nấm rừng và chút hương biển, là nền cho phiên bản chay của rất nhiều công thức, từ súp miso đến bí đỏ om.
25
phút
4
khẩu phần
3
Nguyên liệu

Cách làm
Không rửa kombu: lớp phấn trắng trên bề mặt không phải là bụi bẩn hay nấm mốc mà chính là hương vị. Chỉ khi có cát hoặc bụi bám vào thì mới nhẹ nhàng lau đi bằng một chiếc khăn bếp khô. Dùng kéo cắt hai đến ba đường ở mép để kombu tiết ra nhiều hương vị hơn.
Rửa nhanh nấm shiitake khô dưới vòi nước lạnh để loại bỏ bụi, nhưng không rửa lâu hơn, vì hương thơm của nấm tan ra rất nhanh và cần được giữ lại cho nước dùng.
Cho kombu và nấm shiitake cùng nước lạnh vào nồi, đặt một chiếc đĩa nhỏ lên trên để chặn nấm, nếu không nấm sẽ nổi lên mặt nước và chỉ mềm một phía. Tốt nhất là chuẩn bị từ tối hôm trước, đậy kín và để ngâm qua đêm trong tủ lạnh (ngâm lạnh, mizudashi): khi đó nấm sẽ mềm đến tận lõi, còn nước dùng có vị tròn và sâu hơn.
Nếu không ngâm lạnh qua đêm, ngâm kombu và nấm ở nhiệt độ phòng ít nhất 30 phút, cho đến khi kombu nở ra, nấm mềm hơn và nước chuyển sang màu vàng nhạt.
Đun nồi không đậy nắp ở lửa vừa đến nhỏ cho nước nóng lên từ từ: nước càng nóng chậm thì kombu và nấm càng tiết ra nhiều hương vị. Ngay trước khi sôi, những bọt khí nhỏ sẽ nổi lên ở thành nồi và thoảng mùi biển cùng mùi nấm dịu nhẹ; nếu nồi vừa lấy ra từ tủ lạnh thì sẽ mất thêm vài phút.
Ngay khi những bọt khí đầu tiên nổi lên, dùng kẹp gắp kombu ra. Nếu để kombu sôi cùng, nước dùng sẽ bị nhớt, đắng và có mùi biển nồng gắt.
Để nấm shiitake ngấm từ từ trong nồi ở lửa nhỏ nhất: mặt nước chỉ hơi lăn tăn, không được sôi sùng sục. Nhờ vậy nấm tiết ra trọn vẹn hương thơm mùi đất, còn nước dùng vẫn giữ được độ trong.
Lót một chiếc rây mịn bằng giấy thấm dầu hoặc một chiếc khăn bếp sạch rồi lọc nước dùng qua đó. Dùng muỗng ấn nhẹ nấm trong rây để phần nước thơm trong mũ nấm chảy vào nước dùng.
Nước dashi thành phẩm trong, có màu vàng nâu nhạt, thơm mùi nấm rừng, vị dịu, tròn và hầu như không mặn. Dùng ngay, hoặc làm nguội nhanh trong chậu nước lạnh, đổ vào một chiếc bình sạch đã tráng qua nước sôi, đậy kín rồi cất vào tủ lạnh.
Đừng bỏ phần nấm shiitake đã chiết nước: cắt bỏ chân nấm cứng và thái mũ nấm thành lát. Nấm rất hợp với các món om (nimono), súp miso hoặc cơm chiên, và nếu đậy kín thì giữ được 2 ngày trong tủ lạnh.
Biên tập: Peter Hölzer, bếp trưởng và thợ cả ngành thịt
Công thức tương tự

Culinse · 20 min
Hakusai no Shiozuke — cải thảo muối với kombu và ớt

Culinse · 80 min
Okinawa-Soba — mì nước với thịt ba chỉ heo

Culinse · 35 min
Ozoni kiểu Kansai — súp năm mới với miso trắng và mochi

Culinse · 40 min
Omurice — trứng tráng với cơm chiên tương cà

Culinse · 40 min
Ebi Fry — tôm chiên xù ăn kèm sốt tartar

Culinse · 20 min
Sốt teriyaki — công thức cơ bản

Culinse · 55 min
Kenchinjiru — súp rau củ nước trong với đậu phụ

Culinse · 50 min